ครอบฟันหรือการครอบฟันเป็นการบูรณะฟันที่ได้รับความเสียหายหรือการแตกหักต่างๆ อันเนื่องจากการสบฟันหรือตามกาลเวลา รวมถึงฟันที่ได้รับการรักษารากฟัน และฟันที่มีรูผุขนาดใหญ่มาก ให้ฟันมีความแข็งแรง และมีประสิทธิภาพการใช้งาน ได้ดังเดิม ฟันที่ใช้ในการครอบฟันทำจากวัสดุเซรามิก ซึ่งมีสีใกล้เคียงฟันมาก จึงทำให้คงภาพลักษณ์และความมีเสน่ห์ดังเดิมของคุณได้
ผู้ที่ควรเข้ารับการรักษา
การครอบฟันเหมาะสำหรับผู้ที่มีฟันหักบริเวณปลายฟัน หรือผู้ที่มีรูผุของฟันขนาดใหญ่ หรือมีการอุดฟันไว้แล้วซึ่งมีขนาดใหญ่และอุดมานานแล้ว
รอยอุดฟันที่มีการใช้งานนาน :
ฟันที่มีการอุดมาเป็นเวลานานแล้ว เมื่อระยะเวลาผ่านไป โครงสร้างของฟันจึงอ่อนแอลงเรื่อยๆ และหากมีรูผุเพิ่มขึ้น อาจทำให้การอุดฟันแบบทั่วไปมีประสิทธิภาพไม่เพียงพอ ดังนั้นการครอบฟัน จึงเป็นวิธีที่เหมาะสมกว่า
รูผุขนาดใหญ่ :
ฟันที่มีรูผุขนาดลึกและใหญ่ ทำให้โครงสร้างของฟันอ่อนแอ ซึ่งไม่สามารถอุดฟันแบบธรรมดาได้ จึงควรใช้วิธีการครอบฟันแทน เพื่อรักษาโครงสร้างของฟันเดิมไว้
ฟันร้าวหรือฟันแตกหัก :
ฟันที่ได้รับความเสียหายจนแตกหัก ไม่สามารถใช้วิธีการอุดฟันได้ เนื่องจากโครงสร้างอ่อนแอเกินไป ดังนั้นวิธีการครอบฟันจึงเป็นวิธีที่เหมาะสม เนื่องจากเป็นการช่วยให้ฟันเกาะติดกันได้ดีกว่า และยังเป็นป้องกันการแตกหักที่อาจเกิดขึ้นอีกได้ หากมีการแตกหักใกล้บริเวณเส้นประสาท ทันตแพทย์จะแนะนำให้ทำการรักษารากฟันก่อนเข้ารับการักษาการครอบฟัน ในบางกรณีที่ฟันมีการแตกหรือหัก อาจไม่สามารถคงไว้ได้ จึงอาจต้องมีการถอนออก และใช้วิธีการครอบฟันทั้งซี่เพื่อเป็นการรักษา หากพบว่าฟันมีการแตกหัก และไม่ได้รับการรักษา อาจทำให้เกิดแรงกระแทกบริเวณฟันที่แตกหักมากเกินไป จนทำให้ฟันซี่นั้นมีความผิดปกติมากและแตกหักทั้งซี่ในที่สุด
หลังการรักษารากฟัน:
หลังจากการรักษารากฟันแล้ว ฟันซี่นั้นอาจยังมีความเปราะบางอยู่ ซึ่งอาจทำให้แตกหักได้ ดังนั้นจึงควรรักษา และป้องกันฟันซี่นั้นด้วยการครอบฟัน
สะพานฟัน:
หากมีฟันที่สูญเสียไป และเข้ารับการรักษาสะพานฟัน ควรทำการครอบฟันซี่ที่อยู่ด้านข้างระหว่างการทำสะพานฟันด้วย เพื่อให้เป็นฐานที่แข็งแรงและรองรับสะพานฟันได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ประเภทของการครอบฟัน
1. การครอบฟันแบบใช้โลหะล้วน (ทอง)
ข้อดี :
- วัสดุโลหะล้วน (ทอง) จะมีความแข็งแรงและทนทานมากกว่าวัสดุประเภทอื่น จึงเหมาะกับการรักษาบริเวณฟันกราม เนื่องจากฟันกรามทำหน้าที่บดเคี้ยว ซึ่งได้รับแรงกดดันมากกว่าฟันบริเวณอื่น จึงทำให้ควรใช้วัสดุในการรักษาที่มีความแข็งแรงและทนทานมาก
- การผลิตฟันเพื่อนำมารักษาการครอบฟัน วิธีและขั้นตอนในการรักษามีความง่ายกว่าการครอบฟันประเภทอื่น
- การครอบฟันประเภทนี้มีผลดีต่อเนื้อเยื่อของสุขภาพเหงือกมากกว่า
ข้อเสีย :
- ไม่สามารถนำมาใช้รักษาฟันที่อยู่บริเวณด้านหน้าได้ เนื่องจากมีสีของโลหะชัดเจน จึงอาจทำให้เป็นที่สังเdตุเห็นได้ง่าย
|
2. การครอบฟันแบบใช้เรซินและเซรามิก
ข้อดี :
- วัสดุทีใช้มีสีฟันใกล้เคียงสีฟันจริงมากที่สุด เนื่องจากวัสดุเรซินและเซรามิกมีโทนสีใกล้เคียงสีฟันจริง และมีหลายเฉดสี ทันตแพทย์สามารถเลือกโทนสีให้เหมาะกับสีฟันจริงได้
- เนื่องจากมีสีใกล้เคียงฟัน จึงเหมาะกับการรักษาฟันบริเวณฟันหน้า เป็นบริเวณที่เห็นได้ชัดเจน จึงไม่ควรมีสีของโลหะอื่น
- ไม่มีส่วนผสมของโลหะ จึงทำให้ไม่มีสีของโลหะอยู่ในวัสดุที่ใช้ในการครอบฟัน เป็นการเพิ่มเสน่ห์และทำให้ภาพลักษณ์ไม่เปลี่ยนแปลง
- วัสดุที่ใช้สามารถใช้เซรามิกล้วนหรือผสมเรซินได้ ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของแพทย์และความต้องการของคนไข้
ข้อเสีย :
- การครอบฟันประเภทนี้อาจต้องมีการกรอฟันปริมาณมาก โครงสร้างของฟัน จึงกรอออกไปมากเช่นกัน จึงทำให้ง่ายต่อการติดเชื้อ และอักเสบง่ายกว่าการครอบฟันประเภทอื่น
|
3. การครอบฟันแบบใช้เซรามิกผสมโลหะ
ข้อดี:
ทำให้ภาพลักษณ์ดูเป็นธรรมชาติ เนื่องจากสีของวัสดุเซรามิกมีสีใกล้เคียงสีฟันจริง และมีส่วนผสมของโลหะ ซึ่งช่วยเพิ่มความแข็งแรง
- มีความแข็งแรงและทนทานมากกว่าการครอบฟันแบบ ใช้เซรามิกล้วน จึงเหมาะกับการรักษาบริเวณฟันกราม ซึ่งอยู่ด้านในและต้องใช้แรงกดดันในการบดเคี้ยวมากกว่าบริเวณฟันหน้า
ข้อเสีย :
- หากมีอาการเหงือกร่น อาจมีการมองเห็นเป็นเส้นสีเข้ม บริเวณของฟันที่นำมาครอบไว้ ซึ่งใกล้กับบริเวณเหงือก เนื่องจากเป็นบริเวณที่เป็นโลหะ
|
คำแนะนำ

- หากคุณต้องการให้ให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์เป็นสำคัญ ควรรักษาด้วยวิธีการครอบฟันแบบเซรามิกล้วน เพื่อความเหมาะสมมากที่สุด หากรักษาด้วยวิธีนี้บริเวณฟันหน้า จะทำให้ภาพลักษณ์ของคุณคงความมีเสน่ห์ได้ดังเดิม และหากรักษาบริเวณฟันด้านใน วิธีนี้จะไม่ระคายเคืองต่อเนื้อเยื่อเหงือกของคุณ
- หากคุณไม่มุ่งเน้นและให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์มากนัก การครอบฟันแบบโลหะล้วน (ทอง) เป็นวิธีที่เหมาะสมและดีที่สุด เนื่องจากโลหะประเภทนี้มีความแข็งแรง และทนทานสูงกว่า การครอบฟันแบบอื่น ทำให้ไม่มีโอกาสแตกหรือหักได้ และเหมาะสมกับการรักษาฟันบริเวณฟันด้านในหรือฟันกราม
- หากเป็นบริเวณฟันด้านในหรือฟันกราม และคุณต้องการให้คงภาพลักษณ์ดังเดิมไว้ ควรใช้วิธีการครอบฟันแบบโลหะผสมเซรามิก เนื่องจากมีส่วนประกอบของโลหะ จึงมีความแข็งแรงและทนทาน ในขณะเดียวกับที่องค์ประกอบของเซรามิก ยังช่วยให้ภาพลักษณ์เป็นดังเดิมได้
ขั้นตอนการรักษา
ขั้นตอนในการรักษามีหลายกระบวนการและหลายขั้นตอน อาจต้องใช้ระยะเวลาในการรักษา 2 ครั้ง เนื่องจากมีการนำแบบพิมพ์ฟันจำลองไปยังห้องแลปสำหรับทำฟันที่นำมาครอบฟัน เพื่อให้มีขนาดเหมาะสมและพอดีในการรักษา
การนัดพบทันตแพทย์ครั้งแรก
- ทันตแพทย์ตรวจฟันและฉีดยาชาบริเวณฟันที่จะกรอก่อนทำสะพานฟัน
- กรอฟันเพื่อเป็นฐานให้แก่ฟันที่จะนำมาครอบฟัน หากฟันที่เป็นฐานมีการอุดฟันไว้ ส่วนที่ถูกอุดฟันจะดึงออก เนื่องจากจะมีการทำการครอบฟันลงไปแทนที่
- พิมพ์ฟันเพื่อทำแบบจำลอง และส่งแบบจำลองไปยังห้องแลปเพื่อทำฟันที่นำมาครอบฟัน
- ทันตแพทย์จะทำการติดฟันที่นำมาครอบฟันชั่วคราวให้ สำหรับใช้งานระหว่างการรอผลิตฟันที่นำครอบฟันแบบถาวร
- ควรดูแลและทำความสะอาดสุขอนามัยภายในช่องปากขณะติดฟันที่นำมาครอบฟันแบบชั่วคราว
- หากฟันที่นำมาครอบฟันชั่วคราวมีอาการหลวมหรือหลุด ให้พยายามใส่ฟันที่นำมาครอบฟันชั่วคราวไว้ตำแหน่งเดิม และทำการนัดทันตแพทย์เพื่อรักษาและแก้ไข หากไม่สามารถใส่กลับลงไปตำแหน่งเดิมได้ ให้รีบมาพบทันตแพทย์พร้อมนำฟันที่นำมาครอบชั่วคราวชิ้นส่วนนั้นมาด้วย
|
การนัดพบทันตแพทย์ครั้งต่อไป
- รื้อฟันที่นำมาครอบฟันแบบชั่วคราวออก
- ติดยึดฟันที่นำมาครอบฟันแบบถาวรบนฟัน และตรวจเช็คพร้อมปรับแต่งให้มีความเหมาะสม
|
หมายเหตุ : อาจมีอาการเสียวฟันบริเวณฟันที่นำมาครอบฟันในช่วง 2-3 สัปดาห์แรก หากรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่มีเย็นจัด ซึ่งอาการดังกล่าวถือว่าเป็นอาการปกติ และจะหายไปเองในเวลาไม่นาน แต่หากมีอาการเสียวฟันมาก หรือมีอาการไม่ระคายเคืองบริเวณฟันที่นำมาครอบฟัน ให้นัดพบทันตแพทย์ เพื่อเข้ารับการตรวจและปรับแต่งแก้ไขให้เหมาะสม
อายุการใช้งานของการครอบฟัน
โดยเฉลี่ยแล้ว จะมีอายุประมาณ 5-8 ปี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการดูและรักษาสุขอนามัยภายในช่องปากของคนไข้ และขึ้นอยู่กับพฤติกรรมหรือสุขนิสัยของแต่ละบุคคลด้วย เช่น การกัดฟัน การเคี้ยวก้อนน้ำแข็ง หรือการกัดเล็บนิ้ว พฤติกรรมเหล่านี้ ล้วนเป็นพฤติกรรมที่ทำให้อายุการใช้งานในการครอบฟันลดลง นอกจากนี้ควรแปรงฟัน และทำความสะอาดฟันด้วยไหมขัดฟันเป็นประจำ เพื่อป้องกันการเกิดคราบหินปูนต่างๆ ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งของโรคฟันผุและโรคเหงือก
การรักษาจะทำได้ทีละกี่ซี่
สามารถทำได้มากกว่าหนึ่งซี่ อาจมากถึงทำรากเทียมใหม่ทั้งปาก
|